Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Αθ. Δουζένης, Ψυχίατρος, Αν. Καθηγητής, ΕΚΠΑ

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες προκαλείται από ένα ψυχολογικά τραυματικό γεγονός, που περιλαμβάνει είτε έναν πραγματικό ή απειλούμενο θάνατο είτε έναν σοβαρό τραυματισμό του πάσχοντος ή άλλων. Αυτού του είδους τα γεγονότα ονομάζονται και «ψυχοπιεστικά» και τα βιώνει κάποιος μόνος ή σε ομάδα. Τα γεγονότα αυτά είναι έντασης και σοβαρότητας πολύ μεγαλύτερα από τα πιεστικά γεγονότα που ο βιώνει ο καθένας μας στην καθημερινότητα του. Είναι λοιπόν γεγονότα ζωής πολύ πιο έντονα και επικίνδυνα από τον μέσο όρο. Ένα βίαιο προσωπικό συμβάν όπώς ο βιασμός, η ληστεία, το τροχαίο ατύχημα, ο πόλεμος, ένα εργατικό ατύχημα, οι φυσικές καταστροφές όπώς ένας σεισμός ή μία πλημμύρα, είναι τέτοια γεγονότα που μπορεί να προκαλέσουν διαταραχή μετατραυματικού στρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το να δεις κάποιον να πληγώνεται ή να πεθαίνει ή να πληροφορείσαι ότι ένας στενός φίλος ή ένα μέλος της οικογένειας βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο μπορεί να προκαλέσει τη διαταραχή μετατραυματικού στρες.

Ποια είναι τα συμπτώματα

Τα συμπτώματα της διαταραχής μετατραυματικού στρες συνήθως δεν εμφανίζονται άμεσα (την επόμενη μέρα), αλλά μετά από ένα χρονικό διάστημα που μπορεί να είναι και μήνες μετά το τραυματικό γεγονός. Υπάρχουν περιπτώσεις που έρχονται στην επιφάνεια πολλά χρόνια αργότερα. Η διάρκεια της διαταραχής και η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλλουν. Σε ορισμένους, η ανάκαμψη επιτυγχάνεται μέσα σε διάστημα έξι μηνών ενώ σε άλλους, διαρκεί πολύ περισσότερο. Η διαταραχή μετατραυματικού στρες ανάλογα τον χρόνο για τον οποίο διαρκεί διακρίνεται σε «οξεία», «υποξεία» και «χρόνια».

Υπάρχουν τρείς κατηγορίες συμπτωμάτων:

Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει την αναβίωση του γεγονότος. Η αναβίωση αυτή αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό της διαταραχής και εμφανίζεται με διάφορους τρόπους. Συνήθως, οι πάσχοντες επαναφέρουν διαρκώς και με ένταση στη μνήμη τους το γεγονός ή έχουν επαναλαμβανόμενους εφιάλτες, βιώνοντας εκ νέου την οδυνηρή εμπειρία τους. Η επέτειος ενός δραματικού γεγονότος ή καταστάσεις που το θυμίζουν είναι δυνατόν να προκαλέσουν έξαρση των συμπτωμάτων και έντονη δυσφορία.

Η «αποφυγή» παρόμοιων καταστάσεων και το συναισθηματικό μούδιασμα είναι η δεύτερη κατηγορία συμπτωμάτων. Η πρώτη συμβαίνει όταν οι άνθρωποι με τη διαταραχή αποφεύγουν να βρεθούν σε περιβάλλον που μπορεί να τους θυμίσει την τραυματική εμπειρία.

Το συναισθηματικό μούδιασμα εμφανίζεται συνήθως λίγο μετά το γεγονός και οι ίδιοι οι πάσχοντες αναφέρουν ότι αισθάνονται «μουδιασμένοι». Ένα άτομο με διαταραχή μετατραυματικού στρες μπορεί να απομονωθεί από τους φίλους και την οικογένεια του, να μην ενδιαφέρεται για δραστηριότητες που μέχρι πριν απολάμβανε και να δυσκολεύεται, να νοιώσει συναισθήματα, ιδιαίτερα εκείνα που συνδέονται με την οικειότητα και την τρυφερότητα. Είναι, επίσης, συχνά τα ακραία αισθήματα ενοχής.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, ένα άτομο μπορεί να βιώσει μετατρεπτικά συμπτώματα, όπου αισθάνεται σα να είναι «έξω από τον εαυτό του», τα οποία διαρκούν από λίγα λεπτά έως αρκετές ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων πιστεύει ότι βιώνει εκ νέου το επεισόδιο και συμπεριφέρεται σαν να του συμβαίνει ξανά.

Η τρίτη κατηγορία συμπτωμάτων περιλαμβάνει αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου και ελαττωμένη ενεργητικότητα. Η αϋπνία είναι επίσης συνηθισμένη και ορισμένοι που πάσχουν από τη διαταραχή, αντιμετωπίζουν δυσκολία στη συγκέντρωση και την ολοκλήρωση του έργου τους (κακή συγκέντρωση). Τέλος, είναι πιθανή η εμφάνιση αυξημένης επιθετικότητας.

Άλλες ασθένειες που μπορεί να συνοδεύουν τη διαταραχή μετατραυματικού στρες

Οι πάσχοντες από τη διαταραχή μετατραυματικού στρες, είναι πιθανό να αναπτύξουν εξάρτηση από τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ ή να εμφανίσουν κατάθλιψη. Δεν είναι ασυνήθιστο να συνυπάρχει η αγχώδης διαταραχή με τη διαταραχή μετατραυματικού στρες. Επίσης, η ζάλη, ο πόνος στο στήθος, οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις και τα προβλήματα του ανοσοποιητικού συστήματος να συνδέονται με τη διαταραχή μετατραυματικού στρες. Επειδή τα παραπάνω αντιμετωπίζονται συνήθως ως αυτοτελείς ασθένειες, η σύνδεση με τη διαταραχή μπορεί να αποκαλυφθεί μόνο εάν ο ασθενής αναφερθεί από μόνος του σε κάποιο τραυματικό γεγονός ή αν ο γιατρός ανακαλύψει μια πιθανή σχέση με κάποιο ψυχολογικό τραύμα.

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.