Διαθεσιμότητα και σημαντικοί άλλοι

Ένας από τους παράγοντες που επιδρούν στην εμπλοκή με τα ναρκωτικά, είναι η διαθεσιμότητά τους.

1. Πράγματι, σύμφωνα με την έρευνα του ESPAD (2011), οι μαθητές, σε ποσοστό 29% περίπου στις χώρες του ESPAD, δήλωσαν ότι θεωρούν εύκολη την πρόσβαση σε ψυχοτρόπες ουσίες. Τα βασικά είδη ψυχοτρόπων ουσιών που χρησιμοποιούνται είναι η κάνναβις, η έκσταση και οι αμφεταμίνες. [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 16].

2. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα του ESPAD (ό.π.) η χρήση στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη συγκριτικά με άλλες χώρες. Ειδικότερα, επί του συνόλου των μαθητών που συμμετείχαν στην έρευνε, διαπιστώνεται ότι οι μαθητές στην Ελλάδα καταναλώνουν πολύ περισσότερο αλκοόλ που βρίσκεται σε πολύ ψηλή θέση (45%) και πολύ λίγο κάνναβη (8%), ενώ η κατανάλωση μη συνταγογραφημένων ηρεμιστικών είναι σε υψηλότερο ποσοστό από την κάνναβη.

3. Ωστόσο, ομολογείται από πολλές πλευρές ότι στην Ελλάδα η διαθεσιμότητα των ναρκωτικών είναι εύκολη. Από σχετική έρευνα του Ο.ΚΑ.ΝΑ. για την οικονομία των ναρκωτικών (Βιδάλη, Σ., 2008), προκύπτει ότι η διαθεσιμότητα των ναρκωτικών δεν είναι μόνο υλική αλλά περιλαμβάνει και την πρόσβαση και την επαφή με ένα «παράδειγμα»-πρότυπο συμπεριφοράς που διαμορφώνει τις προϋποθέσεις θετικής στάσης απέναντι στα ναρκωτικά και οικειότητας με την παρουσία τους.

4. Η θετική στάση απέναντι στα ναρκωτικά, σύμφωνα με όσα οι χρήστες διηγούνται, έχει δύο όψεις. Η μία αναφέρεται στην προϋπάρχουσα, λόγω κοινωνικού ή οικογενειακού περιβάλλοντος, «επαφή» του μελλοντικού χρήστη με τις ουσίες (κατά βάση χασίς). Επιβεβαιώνεται και από άλλες έρευνες ότι στην εξέλιξη ενός χρήστη σημαντικότερο ρόλο έχει η αντίληψη την οποία διαμόρφωσε εξαιτίας της γονικής τοποθέτησης απέναντι στις ουσίες, παρά η πραγματική συμπεριφορά των γονέων σχετικά με αυτές (Λιάππας, 2003). Σύμφωνα όμως με την έρευνα του Ο.ΚΑ.ΝΑ. (Βιδάλη, 2008), το συνηθέστερο στοιχείο που συμβάλλει στη θετική ή μη στάση του ατόμου απέναντι στα ναρκωτικά, είναι ότι ο χρήστης έρχεται σε επαφή με τα ναρκωτικά, αρχικά χασίς, κατά κανόνα μέσα από την παρέα του, το σχολικό περιβάλλον, το χώρο εργασίας ή κατά τον ελεύθερο χρόνο του.

Ειδικότερα, από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων στην έρευνα του Ο.ΚΑ.ΝΑ. (Βιδάλη, 2008) από τους συμμετέχοντες που παρακολουθούσαν ήδη κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης, προκύπτει ότι η πρώιμη, έμμεση επαφή τους με τα ναρκωτικά δεν ήταν απλώς μια εμπειρία τρίτων, που την παρακολουθούσαν ως θεατές, αλλά εμπειρία άλλων με τους οποίους οι ερωτηθέντες είχαν σχέσεις οικειότητας και κυρίως ανήκαν στην ίδια ηλικία, στο ίδιο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο συνευρίσκονταν για πολλές ώρες τη μέρα (εντός σχολείου ή στο χώρο εργασίας) και σε γενικές γραμμές είχαν κοινά προβλήματα και προβληματισμούς ως ανήκοντες στην ίδια πολιτισμική ομάδα. Επίσης, προκύπτει ότι μαθητές και εξωσχολικοί που έχουν επαφή με μαθητές-χρήστες φέρνουν ναρκωτικά στα σχολεία και η παράδοση -παραλαβή γίνεται έμμεσα. Και τέλος, ότι είναι σχετικά γνωστό ανάμεσα στο μαθητικό πληθυσμό που τοποθετούνται ναρκωτικά στους σχολικούς χώρους ή που μπορούσαν να βρουν προμηθευτές στους γύρω χώρους αναψυχής.

Οι μαρτυρίες τους επιβεβαιώνουν και έναν «κανόνα» σχετικά με τη διακίνηση ναρκωτικών: ότι σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό χώρο διαρκούς συνεύρεσης μεταξύ χρηστών και μη χρηστών, όπώς το σχολείο ή ο χώρος εργασίας, ο παλιός χρήστης αν δεν μυεί τον καινούργιο, λειτουργεί συχνά ως «παράδειγμα», τουλάχιστον στο επίπεδο της πρώτης προσέγγισης με τις ουσίες. Αυτό, όπώς θα παρατεθεί σε άλλη ενότητα, οδηγεί κάποιους αστυνομικούς στο συμπέρασμα ότι ο χρήστης είναι ο κύριος παράγοντας της διάδοσης ναρκωτικών.

6. Αυτές οι διαδικασίες που περιγράφηκαν οδηγούν μεταξύ άλλων και στο συμπέρασμα ότι μεγάλη σημασία έχει (επειδή ακριβώς η αρχική χρήση συμπίπτει με την ηλικία διαμόρφωσης της προσωπικότητας και της κοινωνικής ταυτότητας του ατόμου) ο ρόλος του «παραδείγματος». Δηλαδή, η στάση εκείνου του προσώπου που η σχέση του με το χρήστη είναι στην αντίληψη του ίδιου του χρήστη πολύ σημαντική. Πρόκεται για άτομα που έχουν κύρος σε σχέση με το χρήστη και λειτουργούν για αυτόν ως πρότυπα.

7. Επίσης, διαπιστώνεται ότι η εμπλοκή με τα ναρκωτικά αποτελεί και μια διαδικασία που αφορά τη διαμόρφωση ή τη μεταστροφή της ιδεολογικής στάσης του χρήστη απέναντι στα ναρκωτικά. Πρόκειται για μια διαδικασία κοινωνικοποίησης η οποία αφενός οδηγεί στην αποενοχοποίηση των ναρκωτικών, αφετέρου συντελεί στην όλο και συχνότερη επαφή του εξαρτημένου ατόμου με χρήστες, ενώ τέλος «κυριεύει» τον χρήστη με τις ανάγκες της ουσίας [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 17].

8. Σημασία όμως δεν έχει μόνο η ίδια η συμπεριφορά του χρήστη αλλά και η αντίδραση του κοινωνικού περίγυρου. Πάλι σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του Ο.ΚΑ.ΝΑ. (Βιδάλη, 2008), διαπιστώνεται ότι έχει σημαντικό ρόλο η ανοχή εκ μέρους των εκπροσώπων των φορέων άτυπου κοινωνικού ελέγχου, ανοχή που μπορεί να παίρνει διάφορες μορφές όπώς: α) έλλειψη ελέγχων, χαλαρό ενδιαφέρον και λάθος χειρισμοί, β) έλλειψη ενημέρωσης των μαθητών από τους καθηγητές, γ) αδιαφορία και χάσμα γενεών και δ) άγνοια και άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 18]. Ωστόσο, η στάση των άλλων (π.χ. καθηγητών) αλλά και η κοινωνικοποίηση στα ναρκωτικά όπώς προαναφέρθηκε, δεν αρκούν από μόνες τους για να οδηγηθεί κάποιος στην εξάρτηση. Οι χρήστες είναι σχεδόν απόλυτοι σε αυτό. Είναι ο συνδυασμός των δύο (στάση των άλλων και κοινωνικοποίηση) που τους επηρέασε, όπώς ορισμένοι αναφέρουν, στο να θεωρούν τα «ναρκωτικά κάτι φυσικό» (βλ. και επομ. Ενότητα Γ.).

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.