Κοινωνική διαστρωμάτωση, ναρκωτικά βία και έγκλημα

Η σχέση ναρκωτικών και βίας έχει αναλυθεί-συζητηθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία. Συνήθως, σε αυτές τις αναλύσεις εξετάζεται εάν η χρήση ναρκωτικών προκαλεί ή ενεργοποιεί διάφορα επίπεδα βίας ή όχι. Όπώς προκύπτει όμως, διαφορετικές διαστάσεις της βίας εμπλέκονται συνολικά και με το ζήτημα της παραγωγής και την οικονομία των ναρκωτικών.

Από τα πορίσματα διαφόρων εκθέσεων διεθνών οργανισμών προκύπτουν τα εξής επί του θέματος αυτού (βλ. ενδεικτ. Global Commission On drugs 2011. Briones, A., Cumsille, F., Henao, A., Pardo, B.,(eds), 2013. Rolles, St., Murkin, G., Powell, M., Kushlick, D., Slater, J., 2012):

- Οι επιπτώσεις του προβλήματος των ναρκωτικών στην οικονομία, στην κοινωνία, στην ασφάλεια και στη δημοκρατική διακυβέρνηση είναι περισσότερο έντονες στις χώρες καλλιέργειας, παραγωγής και διαμετακόμισης, ειδικά στην Ν. και Κ. Αμερική, το Μεξικό και την Καραϊβική. Αντίθετα, στις χώρες προορισμού και κατανάλωσης οι επιπτώσεις είναι πολύ λιγότερο εμφανείς.

- Η βία που εκδηλώνεται, διαφοροποιείται σε αναλογία με τις φάσεις ανάπτυξης της οικονομίας των ναρκωτικών. Με αυτό τον τρόπο, η βία συνδέεται περισσότερο με τις φάσεις της παραγωγής παρά με εκείνες της καλλιέργειας ή της κατανάλωσης. Για παράδειγμα, η παραγωγή ναρκωτικών στην Κολομβία κοστίζει μεταξύ 4.600 και 7.000 ζωές κάθε χρόνο ή πάνω από το 40% από τους 17.700 φόνους που διαπράχθηκαν το 2010.

- Η διαπραγμάτευση και το κλείσιμο των συμφωνιών (dealing) για τα ναρκωτικά και οι λιανικές πωλήσεις συνήθως δεν πλαισιώνονται από υψηλά ποσοστά βίας, σε σύγκριση με τη βία που διαπιστώνεται κατά την διανομή ή τη διακίνηση.

- Ο ανταγωνισμός στις τοπικές αγορές για το κλείσιμο των συμφωνιών επανειλημμένα έχει θεωρηθεί ως λόγος για τα υψηλά ποσοστά βίας σε περιθωριοποιημένες αστικές περιοχές της Λ. Αμερικής και του Μεξικού όπου φαίνεται να εμπλέκονται συμμορίες. Δεν είναι βέβαιο όμως ότι η βία αυτή οφείλεται μόνο στον ανταγωνισμό σχετικά με τα ναρκωτικά.

- Δεν υπάρχει απόλυτη ούτε ομοιογενής διασύνδεση μεταξύ του προβλήματος των ναρκωτικών και της ανασφάλειας (insecurity). Αυτό που προκαλεί φόβο, είναι η βία που πλαισιώνει το πρόβλημα των ναρκωτικών, η συνεχώς αυξανόμενη παρουσία του οργανωμένου εγκλήματος και η ικανότητα του τελευταίου να προσαρμόζεται στις εκάστοτε συνθήκες.

- Η ανασφάλεια και η βία σχετικά με τα ναρκωτικά στις διαμετακομιστικές χώρες και στις χώρες κατανάλωσης-λιανικής αγοράς ναρκωτικών, έχει μεγαλύτερες διαστάσεις και επιπτώσεις εκεί που το κράτος έχει ισχνή παρουσία, δεν μπορεί να δώσει λύσεις και είτε δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη διαφθορά και την ατιμωρησία είτε δεν αναπτύσσει παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής που αναφέρονται στην εκπαίδευση, στην πρόσβαση σε ευκαιρίες απασχόλησης, στις αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής στα αστικά κέντρα κλπ.

- Παρά το γεγονός ότι: α) τα ναρκωτικά έχουν συνδεθεί με βίαιες συμπεριφορές των χρηστών, β) διαπιστώνεται σε υψηλά ποσοστά η χρήση ναρκωτικών από ανθρώπους που έχουν διαπράξει εγκλήματα και γ) η πιθανότητα να διαπραχθούν εγκλήματα είναι υψηλότερη μεταξύ των χρηστών σύμφωνα με βιολογικές έρευνες, παραμένει υπό αμφισβήτηση εάν τα εγκλήματα που διαπράττουν οι συστηματικοί χρήστες συμβαίνουν υπό την επήρεια ναρκωτικών ή αιτιολογούνται από την ανάγκη να βρουν τη δόση τους. Επομένως, αν και γίνεται δεκτό ότι η χρήση ναρκωτικών είναι σε υψηλά ποσοστά μεταξύ εκείνων που έχουν διαπράξει έγκλημα, δεν σημαίνει ότι υπάρχουν υψηλά ποσοστά εγκλημάτων μεταξύ των χρηστών ναρκωτικών. Μάλλον, η κοινωνική ευπάθεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός (π.χ. από την πρόσβαση στη νόμιμη αγορά εργασίας και την εκπαίδευση) προβάλλουν ως οι πλέον καθοριστικοί παράγοντες για την εκδήλωση μιας εγκληματικής συμπεριφοράς των ατόμων, συγκριτικά με τη χρήση ναρκωτικών (CICAD-UNODC).

- Η βία που συνδυάζεται με τη χρήση ναρκωτικών αντανακλά αλλοιώσεις στην συμπεριφορά υπό την επήρεια ναρκωτικών. Αυτές οι αλλοιώσεις εξαρτώνται από τον τύπο των ναρκωτικών, τη δόση, την ατομική ευαλωτότητα και τις ατομικές προσδοκίες από τη κατανάλωση. Η κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει διαφορετικές αντιδράσεις: Ευφορία, άγχος, επιτάχυνση ψυχοκινητικών λειτουργιών, παραισθήσεις, ντελίριο, λήθαργο κλπ. Αυτές οι αντιδράσεις εκδηλώνονται σε ένα φάσμα συμπεριφορών που έχουν ανάγκη ειδικής και περιπτωσιολογικής μεταχείρισης. Για να περιοριστεί η βία που σχετίζεται με τη χρήση ναρκωτικών, είναι αναγκαίες προληπτικές παρεμβάσεις, ενώ τα άτομα που εμπλέκονται θα πρέπει να τυγχάνουν μεταχείρισης ανάλογης με αυτή των χρόνια πασχόντων.

- Παρόλα αυτά, η χωρική συγκέντρωση του λιανικού εμπορίου ναρκωτικών και η πλέον προβληματική χρήση ναρκωτικών σε συγκεκριμένες περιοχές, σε συνδυασμό με τη βία που διακρίνει τις συμφωνίες για τα ναρκωτικά στις περιοχές αυτές, διαμορφώνουν θύλακες χωρικού διαχωρισμού. Στο πλαίσιο των θυλάκων αυτών, τα παραπάνω φαινόμενα είναι έντονα και προκαλούν μεγάλη βλάβη όχι μόνο σε άτομα αλλά και σε οικογένειες και/ή ολόκληρες κοινότητες μέσα από τη διάλυσή τους. Είναι ακριβώς εκεί, στις πλέον περιθωριοποιημένες αστικές περιοχές όπου υπάρχει λιγότερη εκπαίδευση, αυξημένη δομική βία και περισσότερα δίκτυα παράνομων δραστηριοτήτων, σε συνδυασμό με τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιας ασφάλειας, όπου η παράνομη οικονομία των ναρκωτικών βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε ένα φαύλο κύκλο βίας, κοινωνικής ευπάθειας, κοινωνικής αποδιάρθρωσης και ναρκωτικών.

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.