Αστυνόμευση επικίνδυνων περιοχών : Πρακτικές υποδείξεις

Επικίνδυνη περιοχή θεωρείταιμια περιοχή στην οποία κατά κανόνα συμπίπτουνκάτοικοι χαμηλών εισοδημάτων και άνεργοι, υπάρχει οικιστική υποβάθμιση καθώς και συγκέντρωση παράνομων δραστηριοτήτων που είναι εμφανείς συνήθως στο επίπεδο του δρόμου. Πρόκειται για περιοχές που συνήθως βρίσκονται μέσα σε μεγάλα αστικά κέντρα και είναι συχνά γκετοποιημένες υπό την έννοια ότι η πρόσβαση εκεί δεν είναι επιθυμητή σε συνδυασμό με τοδιάχυτο φόβο του εγκλήματος για την περιοχή. Η επικίνδυνη περιοχή συνδέεται καθ΄υπερβολή στις κοινές αντιλήψεις με την αυξημένη εγκληματικότητα του δρόμου.

Η αστυνόμευση μιας τέτοιας περιοχής, ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα που λαμβάνει κάθε φορά επισήμως, θεωρείται δύσκολη αστυνόμευση, ενώ η επαφή με την περιοχή συχνά θέτει τους εκεί υπηρετούντες υπό πίεση. Επιπλέον, μια τέτοια περιοχή είναι κατά κανόνα πολύ-αστυνομευόμενη και αυτό δημιουργεί περαιτέρω εντάσεις στις σχέσεις αστυνομίας και πληθυσμού. Στη συνέχεια θα εξετάσουμε καλές πρακτικές τριών κατηγοριών. Η πρώτη καλή πρακτική αφορά μια «αυτομόρφωση» και «αυτοενημέρωση» για τον πρωτόπειρο σε επικίνδυνη περιοχή αστυνομικό. Η δεύτερη αφορά «οδηγίες» των αστυνομικών προς συναδέλφους με τη μορφή ενός είδους κώδικα συμπεριφοράς και δεοντολογίας στην πιάτσα. Η τρίτη αφορά ορισμένες ενδεικτικές υποδείξεις σε καταστάσεις ενδοομαδικής βίας των ανθρώπων του δρόμου.

Ι. Επικίνδυνες περιοχές: Η τοποθέτηση σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνη ή βεβαρημένη, εκτός από την ενημέρωση σε υπηρεσιακό επίπεδο, είναι χρήσιμο να συνδυάζεται και με μια ατομική – προσωπική κινητοποίηση για την εξοικείωση με τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν εκεί.

1. Μια τέτοια διαδικασία περιλαμβάνει:
α. Γνώση της περιοχής και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων που την χαρακτηρίζουν: Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από περιπάτους εκτός ωραρίου της υπηρεσίας για να αποκτηθεί μια διάσταση του χώρου, των δρόμων κλπ., ενημέρωση από τον τύπο και από άλλες πηγές σχετικά με τα προβλήματα της περιοχής και γενικά τη σύνθεση του πληθυσμού, τις σχέσεις του πληθυσμού με την αστυνομία κλπ.
β. Γνώση και εφαρμογή των εντολών: Πρόκειται για ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά κάθε διάσταση του αστυνομικού έργου και δεν χρειάζεται να εξηγηθεί περαιτέρω καθώς, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνεται και η ενημέρωση από την υπηρεσία για το αστυνομικό ενδιαφέρον του αντικειμένου.
γ. Γνώση των εξαρτήσεων: Η αυξημένη παρουσία του προβλήματος των ναρκωτικών σε μια περιοχή επιβάλλει να ενημερωθεί ο νεοφερμένος αστυνομικός για τα ναρκωτικά συνολικά, μέσα από πληροφόρηση που καταρχήν πρέπει να λάβει από την υπηρεσία. Εφόσον αυτό δεν είναι επαρκές ή δυνατόν, μπορεί να αναζητήσει σχετικές πληροφορίες στο διαδίκτυοαπό έγκυρες ιστοσελίδες όπώς του Ο.ΚΑ.ΝΑ., του ΚΕ.Θ.Ε.Α. του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγειινής αλλά και άλλους σχετικούς συνδέσμους. Στη συνέχεια ή παράλληλα μπορεί και πρέπει να λάβει υπόψη του όσα γνωρίζουν ήδη παλαιότεροι συνάδελφοί του.
δ. Η προσωπική ασφάλεια και σχέση με συναδέλφους: Η προσωπική ασφάλεια είναι συλλογική στην αστυνομία,ειδικά σε τέτοιες περιοχές. Είναι επομένως κρίσιμο να αναπτυχθούν σχέσεις αλληλοπροστασίας μεταξύ των μελών μιας μονάδας/ομάδας στην οποία θα πρέπει να ενταχθεί και ο νεοφερμένος. Προφανώς, πρόκειται για σχέσεις που αναπτύσσονται «την ώρα της δουλειάς» και υπό πίεση, ώστε να προστατεύει ο ένας τον άλλο από κινδύνους και απειλές την ώρα της βάρδιας. Οι πρακτικές αυτές αποτελούν και μέρος της τυπικής εκπαίδευσης της αστυνομίας.
ε. Το σημειωματάριο και η αξιολόγηση της πληροφορίας: Η πλέον πρόσφορη κατανόηση του τι συμβαίνει σε μια περιοχή είναι το διάβασμα των σημειώσεων που έχουν κρατηθεί σε ώρα εργασίας. Με τον καιρό, αυτές οι καταγραφές «αφηγούνται» μία πορεία των προβλημάτων της περιοχής και αποτελεί μια χρήσιμη πηγή επανα-πληροφόρησης και επανατοποθέτησης στα ζητήματα που προκύπτουν.
στ. Κίνδυνοι του επαγγέλματος: Τόσο ο πρωτόπειρος αστυνομικός όσο και ο έμπειρος, είναι αναγκαίο να έχουν επίγνωση των κινδύνων που διατρέχουν λόγω του συγκεκριμένου επαγγέλματος, να έχουν ειδικότερη γνώση και πληροφόρηση για κάθε ενδεχόμενο πρόβλημα χωριστά. Αυτό θα τους βοηθήσει στην καλύτερη αντιμετώπιση των κινδύνων.


2. Επιπλέον, μόλις ο αστυνομικός εξοικειωθεί σχετικά με τα παραπάνω θέματα, είναι σκόπιμο να αποκτήσει μια δική του άποψη σχετικά με τα προβλήματα της περιοχής μέσα από την επανεξέταση τυπικών απόψεων που επικρατούν για την περιοχή. Αυτό θα βοηθήσει και στη περαιτέρω διαχείριση του φόβου (βλ.προηγ). Συγκεκριμένα:

α. Είναι αναγκαίο να διαβάσει σχετικά με την έννοια της επικινδυνότητας (από ένα οποιοδήποτε εγχειρίδιο εγκληματολογίας από αυτά που διδάσκονται στα ΑΕΙ της χώρας) και να θέσει ξανά το ερώτημα: Είναι όντως επικίνδυνη η περιοχή που έχω τοποθετηθεί; Αν ναι σε τι ακριβώς είναι επικίνδυνη; Με αυτόν τον τρόπο, εξορθολογίζει περαιτέρω τη δράση του και αποκτά επαγγελματισμό.
β. Οι κώδικες του δρόμου στους οποίους έχουμε αναφερθεί είναι σκόπιμο να γίνουν οικείοι για στον αστυνομικό. Το ερώτημα λοιπόν είναι: Τι ξέρω για τους κώδικες του δρόμου; Πώς σκέπτομαι να ενημερωθώ;
γ. Ο φόβος του εγκλήματος: Είναι μια παράμετρος που αναμφίβολα τους επηρεάζει όλους. Ο αστυνομικός όμως πρέπει να βρει τρόπο (και όσα προαναφέρθηκαν συμβάλλουν σε αυτό) να διακρίνει, στο βαθμό που είναι δυνατό, τον πραγματικό κίνδυνο από τον «φοβικό».


ΙΙ. Οδηγίες προς συναδέλφους:
1. Τι θα έλεγα στον «καινούργιο» συνάδελφο
Οι αστυνομικοί που εκπαιδεύτηκαν στο πρόγραμμα υποβλήθηκαν σε άσκηση με βασικό ερώτημα τι θα συμβούλευαν τον νεοφερμένο και άπειρο σε «προβληματική» περιοχή αστυνομικό, ώστε να συμβάλλουν στην εξοικείωσή του με την περιοχή. Εκτός από ορισμένα από τα παραπάνω σημεία, που ήδη αναφέραμε και αφορούν τη γενική ενημέρωση που επεσήμαναν και οι αστυνομικοί, οι εκπαιδευθέντες σε μια συγκεκριμένη ομάδα απάντησαν τα εξής (τα παραθέτουμε αυτούσια καθώς έχει σημασία και η φρασεολογία που σημείωσαν οι παρατηρητές):

Α.
- Ενημέρωση για τη βία που θα συναντήσεις. Θα είναι κυρίως:
- Λεκτική βία ως αντίδραση στον έλεγχο.
- Σωματική αντίδραση- μη συμμόρφωση στον έλεγχο.
- Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρξει επίθεση εναντίον σου.

Β.
- Δεν επεμβαίνουμε όταν δύο μεγάλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. Δεν το παίζουμε ήρωες. Περιμένουμε ενισχύσεις.
- Δεν ενεργείς ποτέ μόνος.
- Οπτική επαφή με το συνάδελφο, έλεγχος και συνεργασία.
- Να προέχει η δική σου σωματική ακεραιότητα.

Γ.
- Συμπεριφορά προσαρμοσμένη στην ειδική ομάδα των εξαρτημένων. Το δυσκολότερο είναι η αξιολόγηση του κινήτρου.
- Βρίζουν τη στολή δεν βρίζουν εσένα, μην το παίρνεις προσωπικά.
- Συναισθηματική απόσταση από το περιστατικό που αντιμετωπίζεις.
- Ο χρήστης έχει το ακαταλόγιστο.
- Να παραμένεις προσηλωμένος στο στόχο και να μην χάνεις την αυτοσυγκέντρωσή σου από βρισιές.

Δ.
- Ατομική υγιεινή και προσωπική ασφάλεια.
- Γρήγορες κινήσεις, ταχύτητα στην αντίδραση.
- Να είσαι προετοιμασμένος για το χειρότερο.
- Να είσαι προσαρμοστικός στο περιβάλλον, να ξεπεράσεις τον φόβο για τον κίνδυνο, να μην γίνεις ανεγκέφαλος, να μάθεις να διαχειρίζεσαι το φόβο.

Ε.
- Να αξιολογείς κάθε περίπτωση: Δεν είναι όλα ίδια.
- Να έχεις οξυδέρκεια, οξυμμένη αντίληψη. Το να πηγαίνει κάποιος σε ένα μέρος καθημερινά δεν σημαίνει ότι θα συναντάει τα ίδια. Μπορεί να λειτουργήσει ως παγίδα ακόμα και για τον έμπειρο αστυνομικό. Η χαλαρότητα και ο εφησυχασμός είναι παγίδα.
- Να λειτουργείς σαν σφουγγάρι, να μιλάς με συναδέλφους, να μάθεις να ακούς και να υιοθετείς τα καλά.

Στ.
- Να μη ξεφεύγεις από την εφαρμογή του νόμου.
- Να μην καταφεύγεις σε ακραία βία.
- Να ενημερώνεσαι για τη νομοθεσία πάνω στα πιο συχνά αδικήματα που θα αντιμετωπίσεις.

Ζ.
- Να μην έχεις υπέρμετρο ζήλο και παρορμητικότητα.
- Να μάθεις να τηρείς ισορροπίες, να έχεις διπλωματικότητα και υπομονή



2. Η αντιμετώπιση του «αστυνομικού πολεμιστή»
Εκπαιδευόμενοι σε άλλη άσκηση (και σε άλλη πόλη) σχετικά με το πώς αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο ένας νεοφερμένος να λειτουργεί ανεξάρτητα από το πώς λειτουργεί η ομάδα, με έντονο φρόνημα «πολεμιστή» και διώκτη του «κακού» σε συνδυασμό με παρορμητισμό, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο ή εκθέτει την ομάδα, απάντησαν ότι θα έχουν μια σταδιακή προσέγγιση η οποία έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, κυρίως για το βιωματικό της χαρακτήρα:

α. Πρώτα, σε συνεννόηση ίσως μεταξύ τους και με τον υπεύθυνο, θα τον «βγάλουν για έναν καφέ» και θα του εξηγήσουν ευγενικά πώς έχει η πραγματικότητα και τα σχετικά με τα όρια της εξουσίας της αστυνομίας και προστασίας των συναδέλφων.
β. Θα φροντίσουν την επόμενη φορά να τον έχουν από κοντά, ώστε να του δείξουν πώς πρέπει να φέρεται.
γ. Στη συνέχεια, εάν δεν συμμορφώνεται, θα του γίνει επίσημα υπόδειξη από τον αρχηγό/επικεφαλήτης ομάδας.
δ. Δεν θα καταφύγουν σε πιο επίσημα μέσα καθώς θεωρούν ότι αν πρόκειται για ατομική άποψη, ο συγκεκριμένος όπου και να πάει θα κάνει το ίδιο.
ε. Εάν όμως και πάλι δε συμμορφώνεται και θέτει την ομάδα και τους πολίτες σε κίνδυνο, τότε θα τον «βάλουν μπροστά» και θα τον αφήσουν «να εκτεθεί», ώστε να κατανοήσει στην πράξη, τι ακριβώς συμβαίνει.

 

ΙΙΙ. Διαχείριση κρίσεων στην πιάτσα – βασικές οδηγίες
Ένα τελευταίο ζήτημα αφορά τη διαχείριση κρίσεων στη σχέση αστυνομίας χρηστών και ειδικά στο ζήτημα της ενδο-ομαδικής βίας, την οποία η αστυνομία φαίνεται ότι αντιμετωπίζει συχνά:

 Σύμφωνα με όσα θίχτηκαν προηγουμένως από τους αστυνομικούς ως «οδηγίες», προκύπτει ότι βασική αρχή σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να μην εμπλέκεται ΠΟΤΕ ο αστυνομικός ή δύο–τρεις αστυνομικοί σε περιπτώσεις ομαδικής βίας μεταξύ εξαρτημένων αλλά να καλούν ενισχύσεις, εάν πρόκειται να καταστείλουν το γεγονός.
- Η στάθμιση της κατάστασης είναι σκόπιμο να διασαφηνίζει, εφόσον είναι δυνατόν, τι είδους διένεξη είναι: Μεταξύ ‘φίλων’; Μεταξύ ομάδων διαφορετικών εθνοτήτων; Μεταξύ εμπόρων και διακινητών; Κάθε περίπτωση αντιστοιχεί και σε διαφορετικά επίπεδα βίας που εκδηλώνονται ανάμεσα σε εμπλεκόμενους. Εάν σταθμίσουν την κατάσταση και θεωρούν ότι πρόκειται για δύο-τρία άτομα, «γνωστούς» εξαθλιωμένους που συναλλάσσονται υπό την επήρεια ουσιών, οι αστυνομικοί εφόσον είναι δυνατόν, μπορεί να αποφασίσουν να εμπλακούν για την εκτόνωση της κατάστασης, με στόχο να αποφύγουν την εμπλοκή περισσότερων. Αυτό όμως προαπαιτεί εμπειρία, σαφή γνώση της πιάτσας και καλή σχέση (ειρηνική) με τους εξαρτημένους.
- Εάν σταθμίσουν την κατάσταση και θεωρούν ότι πρόκειται να εξελιχθεί άσχημα, καλό είναι να εκτιμήσουν και τη δυνατότητα κλήσης του ΕΚΑΒ.
- Ακόμα όμως και εάν αναβάλλουν την παρέμβασή τους ή εάν την ολοκληρώσουν και λήξει το επεισόδιο, είναι σκόπιμο (και στο πλαίσιο της πολιτικής μείωσης της βλάβης) να επιχειρείται και εκ των υστέρων η αποτύπώςη των λειτουργιών της πιάτσας ανεξάρτητα από το ποιοι εξατομικευμένα εμπλέκονται, καθώς βασικός στόχος σε αυτήν την περίπτωση είναι η μείωση της προσφοράς και όχι η μείωση της ζήτησης.

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.