Μητρόπολη, αστικός και αγροτικός χώρος και ο άνθρωπος της μεγάλης πόλης

Οι εξαρτήσεις, η υπερ-κατανάλωση και το εμπόριο ναρκωτικών είναι περισσότερο έντονα και ορατά φαινόμενα στη μεγάλη πόλη. Γενικά,η εγκληματικότητα, η κοινωνική βία, οι ανισότητες και η φτώχεια είναι φαινόμενα που κάνουν περισσότερο αισθητή την ύπαρξή τους στους δρόμους των μεγάλων πόλεων. Εδώ τα κοινωνικά προβλήματα είναι περισσότερο έντονα. Η αστυνόμευση στη μεγάλη πόλη επομένως, δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Όμως, αυτό δεν συμβαίνει μόνο επειδή το έγκλημα και τα κοινωνικά προβλήματα είναι περισσότερο σύνθετα και οξυμμένα, αλλά και επειδή οι αστυνομικοί συχνά δεν είναι «άνθρωποι της μεγάλης πόλης»: είναι γόνοι αγροτικών οικογενειών ή έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει σε μικρές επαρχιακές πόλεις, όπου οι προσωπικές και κοινωνικές σχέσεις διαμορφώνονται διαφορετικά. Ειδικά, η σύγχρονη μεγαλούπολη δεν είναι μόνο «ξένη» γι’ αυτούς, αλλά και άγρια, επειδή ακριβώς βιώνουν την «σκοτεινή» και δύσκολη πλευρά της. Έτσι, για να κατανοήσει κάποιος το χώροστον οποίο το φαινόμενο των εξαρτήσεων και το εμπόριο ναρκωτικών αναπτύσσεται μαζικά, είναι αναγκαία μια έστω και θεωρητική προσέγγιση του τι είναι η πόλη, όχι ως κτισμένος χώρος αλλά, κυρίως, ως χώρος καλλιέργειας κοινωνικών σχέσεων. Με αυτόν τον κοινωνικό χώρο και τα προβλήματα βίας και εγκληματικότητας που εκεί ανακύπτουν, θα ασχοληθούμε σε αυτό το κεφάλαιο.

Η πόλη δεν αποτελεί ένα κοινωνικά και χωρικά ομοιογενές σύνολο. Αναπτύσσεται ως αλληλοδιαδοχή περιοχών στις οποίες κατά κανόνα ζουν διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και στρώματα που έχουν εγκατασταθεί εκεί υπό διαφορετικές συνθήκες κάθε φορά. Κάθε περιοχή αποτελεί μια ζώνη κοινωνικής και πολιτισμικής ζωής. Εδώ οι κοινωνικές ανισότητες αλλά και οι κοινωνικές αντιφάσεις είναι έντονες και συχνά ακραίες. Από το 19ο αιώνα ήδη, η πόλη, και ειδικά η βιομηχανική πόλη,αποτελεί την καρδιά του κράτους στη Δύση που σταδιακά εξελίσσεται σε Μητρόπολη, δηλαδή, ένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων κατανέμεται ανάμεσα σε έναν κεντρικό αστικό πυρήνα και στις γύρω του γειτονιές και προάστια που έχουν τη δική τους αυτοτελή ζωή, αλλά και συνδέονται άμεσα με το κέντρο. Η ανάπτυξη της πόλης, όπώς την ξέρουμε σήμερα, ειδικά της πόλης-Μητρόπολης, έχει ιστορικά άμεση σχέση με την ανάπτυξη του καπιταλισμού και τη βιομηχανική επανάσταση. Από το τέλος του 18ου αιώνα, η ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής καθόρισε το μέγεθος του πληθυσμού των Μητροπόλεων, άλλαξε τον τύπο κυρίαρχης οικονομίας, συνέβαλε καθοριστικά στην επικράτηση της χρηματικής οικονομίας σε όλες τις κοινωνικές σχέσεις και κατ’ επέκταση επηρέασε και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Μέχρι σήμερα, τέσσερα κυρίως στοιχεία χαρακτηρίζουν τη ζωή στη μεγάλη πόλη και ειδικά στη Μητρόπολη: α) οι άνθρωποι της πόλης είναι διαφορετικοί από αυτούς των αγροτικών περιοχών, ως προς τις συνήθειες, την καθημερινή δραστηριότητα, τις αξίες και τους κανόνες που διέπουν τη ζωή τους, β) το έγκλημα και ο κόσμος της παρανομίας είναι διαφορετικά στη Μητρόπολη σε σχέση με τις αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, γ) η ανάπτυξη του εγκλήματος προκύπτει λόγω των κενών (ή των προβλημάτων) που διαμορφώνονται από τη νομιμότητα (κανόνες νόμοι) και αναπτύσσεται παράλληλα με αυτήν στον ίδιο χώρο (κατ’ άλλους υπάρχει μία συμβίωση ανάμεσα στη νομιμότητα και την παρανομία), και τέλος δ) κάθε αλλαγή στις συνθήκες νόμιμης ζωής στη μητρόπολη επιφέρει αλλαγές και στον τρόπο που αναπτύσσεται το έγκλημα καθώς και στην έκτασή του.

Αναλυτικότερα, οι άνθρωποι που ζουν στην πόλη και ειδικά στη Μητρόπολη, στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι εσωτερικοί μετανάστες πρώτης ή δεύτερης γενιάς (συχνά και αλλοδαποί) [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8]. Εφόσον έχουν αφομοιώσει τον τρόπο ζωής που οι συνθήκες επιβάλλουν, τις αξίες, τους κανόνες και τα πρότυπα κοινωνικών σχέσεων που αναπτύσσονται στον αστικό χώρο, καταλήγουν να είναι πολύ διαφορετικοί τύποι ανθρώπων από αυτούς που ζουν σε αγροτικές κοινωνίες. Αυτό αφορά και τη νομιμότητα και την παρανομία. Εάν δεν «προσαρμοστούν» σε αυτές τις συθνήκες, περιθωριοποιούνται και συχνά αυτό αποτελεί και μια ουσιαστική αιτία για την ροπή προς το έγκλημα και την παρανομία. Επομένως, εκτός από την «κανονική», τη νόμιμη ζωή, και η ανάπτυξη του εγκλήματος στον αστικό χώρο έχει τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά και αιτίες σε σύγκριση με μια αγροτική κοινωνία. Εκτός αυτού, η εξέλιξη του εγκλήματος στον αστικό χώρο ακολουθεί και εκμεταλλεύεται τις εξελίξεις που κυριαρχούν στον κόσμο της νομιμότητας. Έτσι, οι μεταβολές στον τρόπο ζωής και στα πρότυπα συμπεριφοράς των ανθρώπων στη μεγαλούπολη περιλαμβάνουν και αναπροσαρμογές του υποκόσμου και του κόσμου της παρανομίας γενικά. Η εκτεταμένη διάδοση των ψυχοτρόπων ουσιών κατά τον 20ο αιώνα, σχετίζεται και με τις διαφορές ανάμεσα στον αστικό και αγροτικό χώρο καθώς και με τις ραγδαίες μεταβολές (πληθυσμιακές, κοινωνικές, οικονομικές κλπ.) που καθόρισαν την εξέλιξη των αστικών κέντρων. Και τα δύο μαζί σηματοδοτούν ανατροπές και μεταβολές στο εύρος της διάδοσης των ναρκωτικών και στα πρότυπα χρήσης και συμπεριφοράς των εξαρτημένων.

Τα γενικά χαρακτηριστικά του αστικού χώρου [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8] και της κοινωνικής ζωής που αναπτύσσεται μέσα σε αυτόν, άλλαξαν υπό την επίδραση της παγκοσμιοποίησης, της ανάπτυξης της τεχνολογίας και της οικονομίας της κατανάλωσης. Σήμερα, αυτό που χαρακτηρίζει τις Μητροπόλεις είναι η ένταση των κοινωνικών ανισοτήτων και κυρίως των κοινωνικών αντιφάσεων (η πόλη είναι ταυτόχρονα χώρος χλιδής και ακραίας φτώχειας) που συνευρίσκονται στους χώρους αυτούς. Η οικονομία της πόλης δεν βασίζεται πλέον στην παραγωγή υλικών και αγαθών, αλλά στην παροχή υπηρεσιών και κυρίως υπηρεσιών καταναλωτισμού. Αυτή η οικονομία άλλαξε τον πολιτισμό και τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων. Ηταχύτητα, η συνεχής δράση, η διασκέδαση,η αναψυχή και η υπερβολή είναι τυπικά χαρακτηριστικά του τρόπου ζωής στη Μητρόπολη, υπό την επίδραση της επικράτησης της καταναλωτικής οικονομίας.

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.