«ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» Αστυνόμευση και Διακριτική Ευχέρεια

Στο Κεφάλαιο αυτό εξετάζονται πρακτικά ζητήματα εφαρμογής του νόμου κατά την αστυνόμευση που σχετίζονται με τη διακριτική ευχέρεια της αστυνομίας, τις αρχές που διέπουν τη δράση της και την εφαρμογή τους στην προοπτική ανάπτυξης της ήπιας αστυνόμευσης των εξαρτημένων στο πλαίσιο της πολιτικής για τη μείωση της βλάβης. Στόχος του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των ζητημάτων που άπτονται της αστυνόμευσης των εξαρτημένων στην πράξη και σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Τρία ζητήματα είναι κρίσιμα για να γίνει κατανοητή η πολυδιάστατη και σύνθετη πραγματικότητα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων:
1. Το θεσμικό ζήτημα που εντάσσει τους εξαρτημένους στο πεδίο αρμοδιότητας του ποινικοκατασταλτικού συστήματος (δηλαδή, εκ του νόμου και με βάση τις διαταγές που έχει η αστυνομία βάσει των οποίων είναι υποχρεωμένη να λειτουργεί). Από αυτή την άποψη, ο αστυνομικός είναι υποχρεωμένος να διενεργεί ελέγχους και σωματικές έρευνες, όταν θεωρήσει κάποιον ύποπτο διάπραξης εγκληματικής πράξης με βάση πολύ συγκεκριμένα κριτήρια όπώς η σχέση υποψίας, συγκεκριμένου εγκλήματος και σκοπού της αστυνομικής παρέμβασης (βλ. και προηγ.). Από την άλλη μεριά, οι εξαρτημένοι χρήστες του δρόμου (της ανοικτής πιάτσας), ενώ είναι παραβάτες του νόμου περί ναρκωτικών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις (και σωστά) παραμένουν ατιμώρητοι, αφού όμως «περάσουν» από το ποινικό σύστημα. Ο αστυνομικός, ωστόσο, είναι γενικά υποχρεωμένος να τους συλλάβει.
2. Το ζήτημα της προστασίας της υγείας του πληθυσμού. Από την άποψη αυτή οι εξαρτημένοι εντάσσονται στο πεδίο της αρμοδιότητας των φορέων απεξάρτησης και των υπηρεσιών υγείας που η στρατηγική τους συναρτάται πλέον με τη μείωση της βλάβης. Αυτό σημαίνει ότι στο πλαίσιο των προγραμμάτων μείωσης της βλάβης [ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2], οι εξαρτημένοι πρώτον εφοδιάζονται από το προσωπικό του Ο.ΚΑ.ΝΑ. με σύριγγες και άλλα απαραίτητα για να πάρουν τη δόση τους χωρίς να αρρωστήσουν. Δεύτερον, ότι μπορούν να κάνουν ασφαλή χρήση σε χώρους εποπτευόμενης χρήσης φέρνοντας την ηρωίνη μαζί τους.
Παρά το γεγονός ότι όποιος είναι εξαρτημένος έχει ηπιότερη μεταχείριση, μένει ατιμώρητος και σε κάθε περίπτωση, υπάρχει μια επιείκεια από πλευράς του κράτους, παραμένει το γεγονός ότι, εάν ελεγχθεί στο δρόμο, μπορεί να βρεθεί με ποσότητα ηρωίνης και σύριγγες ανά χείρας. Εκ του νόμου, ο εξαρτημένος θα πρέπει να αποδείξει ότι είναι όντως εξαρτημένος, αφού όμως υποβληθεί στη διαδικασία εμπλοκής με το ποινικοκατασταλτικό σύστημα. Επιπλέον, καμία διάταξη δεν αφαιρεί από την αστυνομία την υποχρέωση να θέσει το ερώτημα «πού βρήκες την ηρωϊνη»; Το αντίθετο μάλιστα.
Προκύπτει επομένως ένα νομικό κενό και μια αντίφαση στο θέμα της εμπλοκής της αστυνομίας στη μείωση της βλάβης με τη στενή έννοια. Δηλαδή, υπάρχει νομικό κενό και αντίφαση για το εάν η αστυνομία μπορεί να βοηθήσει στην ασφαλή χρήση: Δεν μπορεί με το παρόν νομικό καθεστώς, εκτός εάν ανατρέξει σε μια ευρεία ερμηνεία στο άρθρο 119 του Π.Δ. 141/1991. Μπορεί όμως να συμβάλλει με άλλους τρόπους στη μείωση της βλάβης (βλ. επομ κεφ.).
3. Το πρακτικό ζήτημα της καθημερινότητας των σχέσεων αστυνομικού και χρήστη. Παρά το γεγονός ότι, όπώς ήδη διαπιστώσαμε, υπάρχει μια αντίφαση που οδηγεί σε νομικό κενό για τη μείωση της βλάβης, εξακολουθούν να ισχύουν και για τους εξαρτημένους όσα ισχύουν και για άλλους πολίτες σχετικά με τους όρους άσκησης της προληπτικής και κατασταλτικής αστυνόμευσης, δηλαδή, τη διενέργεια ελέγχων, σωματικής έρευνας, προσαγωγών και συλλήψεων από τους αστυνομικούς. Το ζήτημα αποτελεί σημείο τριβής για αστυνομικούς και χρήστες καθώς οι μεν θεωρούν ότι κινδυνεύουν, αλλά πρέπει να επιβάλλουν το νόμο, ενώ οι δε θεωρούν ότι αδικούνται, προσβάλλονται κλπ.
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η ίδια η εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου προστατεύει τους εξαρτημένους χρήστες από καταχρηστικές προσβολές των δικαιωμάτων τους. Το ίδιο θεσμικό πλαίσιο, όπώς και αυτό της αστυνομίας, επιφυλάσσει μια επιεικέστερη μεταχείριση, ακόμα και στο δρόμο, για αυτούς που έχουν προβλήματα υγείας και η εξάρτηση αποτελεί και σημαντικό πρόβλημα υγείας. Επομένως, το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η χρήση της διακριτικής ευχέρειας της αστυνομίας κατά την αστυνόμευση των εξαρτημένων στο πλαίσιο του σεβασμού αρχών που διέπουν το έργο της, με βάση την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το Σύνταγμα και τους νόμους.
Έτσι, η συνεισφορά της Ελληνική Αστυνομίας στη μείωση της βλάβης μπορεί να αναπτυχθεί εφαρμόζοντας απαρέγκλιτα τους όρους άσκησης της διακριτικής της ευχέρειας, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στη μείωση της βίας και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των εξαρτημένων.

Search Our Site

anthologio
questionaire
epub flashbook
e pub pdf

Σημαντικό!

Τρείς είναι οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να συντελέσουν στην ανάπτυξη του μεσολαβητικού ρόλου της αστυνομίας ειδικά στο ζήτημα της αστυνόμευσης των εξαρτημένων και αφορούν: α) την ανάπτυξη της ήπιας αστυνόμευσης, β) τον συγκερασμό της με τις πολιτικές μείωσης της βλάβης στον τομέα των εξαρτήσεων που ακολουθούνται από τους φορείς υγείας και γ) τη συνεχή μελέτη και εκτίμηση των επιπτώσεων που έχει η παγκοσμιοποιημένη διάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών τόσο στο επίπεδο της προσφοράς όσο και της ζήτησης.